Między analitycznym umysłem badacza nauk przyrodniczych a duszą niepoprawnego wędrowca i artysty – dokładnie tak, jak u bohaterów Hermanna Hessego – rozgrywa się twórczość Henryka Vogla. W głębokiej rozmowie lider kultowego zespołu Darkwood snuje opowieść o kameralnych, kościelnych koncertach z wiolonczelą, o tym, jak sny i malarstwo przenikają do jego pieśni, oraz o nadchodzącym albumie, w którym ezoteryczne wątki spotkają się z pytaniem o miejsce człowieka w odczarowanym świecie
Rozmawiała: Joanna dArk / Korekta oryginału: Jens von Thule
JOANNA DARK: Wiele w życiu podróżowałeś i pracowałeś w różnych krajach. Dziś również koncerty prowadzą Cię w odległe zakątki Europy. Czy podróże wciąż zmieniają Twoje spojrzenie na świat, czy może z biegiem lat ważniejsze stało się dla Ciebie głębsze zrozumienie miejsc, które już znasz niż nieustanne odkrywanie nowych?
HENRYK VOGEL: To prawda, sporo podróżowałem – zarówno prywatnie, jak i przy okazji koncertów. Przez pół roku mieszkałem w Belgii, a przez dziewięć miesięcy w Stanach Zjednoczonych. Podróże wciąż odmieniają moje spojrzenie na świat, a na Ziemi nadal jest mnóstwo zakątków, do których niestety jeszcze nie dotarłem. Europa oraz obie Ameryki od zawsze były moją wielką pasją, dwukrotnie udało mi się też odwiedzić Afrykę. Azji i Australii poświęciłem jak dotąd zdecydowanie za mało czasu.
Przede wszystkim fascynuje mnie sam kraj – jego język, kultura, architektura. Ogromną radość sprawia mi jednak również poznawanie ludzi, ich codziennych trosk i radości. Ostatecznie to właśnie osobiste historie, wpisane w konkretne realia historyczne, przenikają później do mojej muzyki i tekstów.
Druga część Twojego pytania jest niezwykle ciekawa. Nigdy wcześniej się nad tym nie zastanawiałem, ale chyba podświadomie już zacząłem poszukiwać głębi w poznawanych miejscach. Po długiej, choć dość gorączkowej podróży po Ameryce Południowej, wróciłem na dłużej do Buenos Aires i Limy. Zamieszkałem wtedy u miejscowych, co pozwoliło mi spojrzeć na te kraje z zupełnie innej perspektywy. Podobnie po koncercie w belgijskim Aarschot – odwiedziłem ponownie Mons, miasto, w którym niegdyś mieszkałem, by zobaczyć, jak zmieniło się przez te lata. Przy okazji nakręciłem tam ujęcia do teledysku Vieil Armand, a Olivierowi z Imminent (Starvation) podsunąłem kilka kulinarnych wskazówek dotyczących jego rodzinnego miasta, zwłaszcza serwowanej tam potrawy zwanej lorgnette.
Z kolei podczas trasy po wschodnim wybrzeżu USA w 2015 roku znów odkryłem ten kraj pod nowym kątem. Zachodnia część Stanów wciąż czeka na moją kolejną wizytę, ale niedawno na festiwalu Wave-Gotik-Treffen spotkałem po latach Joshuę i Kathryn z Lux Interna, którzy mieszkają w Kalifornii. Wszystko wskazuje na to, że ta podróż dojdzie do skutku.
Pieśni przy ognisku i świat bez bogów
Od premiery „Verlorene Welt” masz za sobą intensywny czas koncertowy. W tym roku występowałeś między innymi we Francji, na festiwalach w Saksonii, gdzie wrócisz już 28 listopada, by zagrać na Mithras Garden. Wspominałeś też, że pracujesz już nad nowym materiałem. Dokąd prowadzi Cię ten proces twórczy? Czy nadchodzący album będzie naturalną kontynuacją „Verlorene Welt”, czy otworzy zupełnie nowy rozdział w historii Darkwood?
Po wydaniu płyty zazwyczaj przychodzi czas na koncerty, podczas których można zaprezentować nowe utwory, choć w Darkwood zawsze staramy się grać przekrojowy repertuar z całej naszej drogi. Przywiązuję dużą wagę do tego, by oprawa występu współgrała z charakterem miejsca. W plenerze brzmimy nieco mocniej, na mniejszych festiwalach przy ognisku – bardziej kameralnie, a w kościołach zdarzają się koncerty w pełni akustyczne, z udziałem wiolonczeli. Dzięki temu słuchacze za każdym razem mogą doświadczyć czegoś innego.
Album Verlorene Welt był w gruncie rzeczy nawiązaniem do znacznie starszej płyty: Flammende Welt. W 2001 roku pewne wydarzenia odmieniły oblicze świata, a niemal ćwierć wieku później trzeba niestety przyznać, że ludzkość niczego się z nich nie nauczyła. Dwudziesty wiek był stuleciem wojen, a w 2025 roku wcale nie żyliśmy w bardziej pokojowej rzeczywistości. Na tym albumie starałem się jednak wysunąć na pierwszy plan los jednostki – zwrócić się bezpośrednio do człowieka, do żołnierza. To płyta na wskroś antywojenna, tym bardziej dziwią mnie oskarżenia, które wciąż wysuwa się pod adresem naszego projektu.
Obecnie pracuję nad utworem na dwupłytową kompilację zespołu Vortex z okazji dwudziestolecia ich istnienia – drugi krążek wypełnią kompozycje innych artystów oparte na samplach Vortex, poświęcone postaci Aleistera Crowleya. Jeśli zaś chodzi o kolejny album Darkwood, połowa utworów jest już gotowa. Tym razem zajmuję się przede wszystkim wątkami magicznymi i ezoterycznymi, a także pytaniem, czy człowiek naprawdę został stworzony do życia w mieście, bez bogów i bez wiary. Pozostajemy więc wierni naszej tradycji otwierania co jakiś czas zupełnie nowego rozdziału – tak jak wcześniej miało to miejsce przy okazji zimnej wojny („Herbstgewölk”), okultyzmu („Ins dunkle Land”), ruchu Wandervogel („Notwendfeuer”), alchemii („Lapis”), lotnictwa („Schicksalsfahrt”) czy krainy dzieciństwa („Twilight Garden”). Nowa płyta będzie prawdopodobnie nieco bardziej akustyczna, choć nie zabraknie na niej również utworów o tanecznym pulsie.
Na krawędzi snu i podświadomości
W jednym z wywiadów wymieniłeś René Magritte’a, Paula Delvaux, Salvadora Dalego i Maxa Ernsta jako ważne źródła inspiracji. Zaskoczyło mnie, że na tej liście zabrakło Caspara Davida Friedricha. Jako artysta nierozerwalnie związany z niemieckim romantyzmem wydaje się w swoim języku malarskim niezwykle bliski atmosferze Darkwood. Czy jego sztuka również na Ciebie wpłynęła, czy bliższa jest Ci symbolika surrealistów?
O Casparze Davidzie Friedrichu oczywiście nie sposób zapomnieć, zwłaszcza że mieszkam tuż obok jego grobu. Odwiedzam to miejsce mniej więcej raz w miesiącu, zabierałem tam także przyjaciół, między innymi Iana Campbella z Crooked Mouth. Nie jestem do końca zadowolony ze zmian, jakie wprowadzono wokół jego mogiły – dawniej ten zakątek był o wiele bardziej ukryty i romantyczny, ale nie miałem na to wpływu.
W czasie, gdy udzielałem tamtego wywiadu, szczególnie fascynowali mnie surrealiści, ponieważ ich obrazy w przedziwny sposób odzwierciedlały moje własne, równie dziwne sny. Uwielbiam także bardziej ekspresjonistyczne płótna Edvarda Muncha, symbolistyczne dzieła Saschy Schneidera – który również był silnie związany z Dreznem – oraz Marca Chagalla, łączącego w sobie ekspresjonizm, kubizm i surrealizm. Najważniejsze jest chyba to, że te obrazy poruszają najgłębsze struny mojej podświadomości i wydobywają na powierzchnię coś pięknego, a czasem bolesnego, co staje się impulsem do tworzenia.
Wspominałeś kiedyś, że szczególny ślad odcisnęli na Tobie Hermann Hesse, Gustav Meyrink, Friedrich Nietzsche, J.R.R. Tolkien, Antoine de Saint-Exupéry oraz Edgar Allan Poe. Gdybyś dziś, po latach, miał polecić naszym czytelnikom trzy książki, które oparły się próbie czasu i wciąż potrafią inspirować, po które tytuły byś sięgnął i dlaczego?
Tylko trzy? W takim razie bez wahania wymienię „Narcyza i Złotoustego” Hermanna Hessego, ponieważ ta powieść w genialny sposób oddaje mój wewnętrzny konflikt. Nigdy nie byłem wyłącznie muzykiem czy artystą – mam też bardzo analityczny umysł i pasjonuję się naukami przyrodniczymi, co dla wielu osób bywa sporym zaskoczeniem.
Jako drugą lekturę poleciłbym „Na marmurowych skałach” Ernsta Jüngera. Wielu czytelnikom przeszkadza jego wcześniejsze „W stalowych burzach” i z pewnością dla wielu był to pierwszy kontakt z jego pisarstwem. Ludzie jednak dojrzewają, zmieniają swoje spojrzenie. Jünger to jeden z nielicznych pisarzy, którym udało się nie pozwolić na polityczne zawłaszczenie własnej twórczości. W 1939 roku opublikował „Na marmurowych skałach” – przenikliwą parabolę totalitaryzmu. Na taki gest trzeba było mieć wówczas ogromną odwagę.
Teraz najchętniej dodałbym którąś z książek Gustava Meyrinka, ale skoro mają być tylko trzy, wybieram „Ziemię, planetę ludzi” Antoine’a de Saint-Exupéry’ego. Niezwykle cenię samego autora – zarówno jako lotnika, jak i pisarza. W tej książce oba oblicza jego natury splatają się w niezwykłą całość. To piękny hołd złożony przyjaźni, poczuciu obowiązku, idealizmowi i człowieczeństwu.
Człowiek wobec odczarowanej natury
Szczególne wrażenie zrobiło na mnie Twoje rozróżnienie dwóch wymiarów natury: z jednej strony to lasy, pola i rzeki, z drugiej – duchowy porządek, od którego współczesny człowiek coraz bardziej się oddala. Który z tych aspektów wydaje Ci się dziś bardziej zagrożony?
Myślę, że oba są poważnie zagrożone, a drugie zjawisko jest niestety bezpośrednią przyczyną pierwszego. Ponieważ człowiek coraz bardziej oddala się od natury i jej praw – przestaje czuć się jej częścią, a zaczyna traktować siebie jak jej zdobywcę – nadużywa potęgi, którą zdobył dzięki swojemu intelektowi i technologii.
Wokół toczą się dziś nieustanne dyskusje o zmianach klimatu, alternatywnych źródłach energii i wpływie dwutlenku węgla na atmosferę. Oczywiście stężenie CO₂, metanu czy sześciofluorku siarki kształtuje efekt cieplarniany, jednak bez przerwy proponuje się kolejne technokratyczne rozwiązania, zapominając, że każde z nich również generuje swój ślad węglowy. Całkowicie na dalszy plan zeszła myśl fundamentalna: że powinniśmy stanowić jedność z przyrodą, szanować ją i bezwzględnie ograniczyć ludzką konsumpcję.
Nie ma sensu spierać się o cząsteczki CO₂ w atmosferze, jeśli bezmyślnie zatruwamy oceany – które przecież wytwarzają siedemdziesiąt procent tlenu – i wycinamy puszcze pod uprawy. Dopóki nie zrozumiemy, że jesteśmy częścią natury, i nie powściągniemy własnego konsumpcjonizmu, żaden technokratyczny wynalazek nie ocali Ziemi. Na kolejnym albumie znajdą się przynajmniej dwa utwory poświęcone bardziej świadomemu stylowi życia.
Utwory pisane krwią i łzami
Zapytany kiedyś o źródło inspiracji, odpowiedziałeś jednym słowem: „Życie”. To odpowiedź prosta, a zarazem niezwykle głęboka. Czy zdarzały się w Twoim życiu chwile tak intensywne, że przez długi czas nie potrafiłeś przełożyć ich na język muzyki?
Niestety, aż nazbyt często. Czasami nowe wrażenia są zbyt przytłaczające, innym razem rozproszenie jest zbyt wielkie, a bywa i tak, że ból okazuje się zbyt dotkliwy, by dało się zamknąć go w dźwiękach. Zdarza się jednak, że powstają wtedy słowa – tak jak niedawno, gdy odnalazłem tekst zapisany w bardzo trudnym okresie, o którym zdążyłem już zapomnieć, a który nagle idealnie stopił się z nową muzyką.
Bywa też odwrotnie: w szufladzie latami leżą ciekawe progresje akordów, ale myśli są zbyt codzienne i błahe, by mogło narodzić się z nich coś istotnego. Wtedy przy kolejnym bolesnym doświadczeniu człowiek zadaje sobie pytanie, czy podświadomie sam nie wpędził się w tę sytuację, by poczuć, że żyje – i choć chciałby cofnąć czas, pozostaje po tym przynajmniej dzieło sztuki. Niektóre utwory wydają się więc pisane krwią i łzami. Przy innych miewam zaś wrażenie, że przepływają przeze mnie same, jakbym w danej chwili był jedynie medium dla cudzych przeżyć… Trudno to ująć w słowa.
Drezdeńskie cienie i ukryte ścieżki
Twoja twórczość od lat nierozerwalnie splata się z Dreznem. Wiem, że w tym mieście cenisz przede wszystkim miejsca leżące z dala od utartych szlaków turystycznych – stare wille, architekturę przemysłową i zapomniane cmentarze. Gdybyś miał wskazać mi jedno miejsce w Dreźnie – nie słynny zabytek, lecz przestrzeń o głęboko osobistym znaczeniu – dokąd powinienem się udać i dlaczego?
Wspominałem już wcześniej o grobie Caspara Davida Friedricha na cmentarzu Trinitatisfriedhof. To miejsce wciąż warto odwiedzić, choć przed renowacją kryło w sobie znacznie więcej tajemnicy. Często widywałem tam ludzi błąkających się pozornie bez celu między alejkami – i za każdym razem, gdy pytałem: „Szuka Pan grobu Caspara Davida Friedricha?”, trafiałem w dziesiątkę.
Poleciłbym również wyprawę w Saską Szwajcarię oraz do Radebeul. Jestem teraz w małej rozterce, ponieważ dwa miejsca, które od razu przychodzą mi na myśl, są ściśle związane z nadchodzącą płytą, dwoma utworami oraz towarzyszącymi im teledyskami. Umówmy się może, że zdradzę Ci ich nazwy dopiero po premierze albumu – niech na razie pozostaną owiane lekką tajemnicą.
Tytuły Twoich albumów – „In the Fields”, „Flammenlieder”, „Notwendfeuer” czy „Verlorene Welt” – zdają się równie ważne jak sama muzyka. Czy tytuł rodzi się już na początku pracy i wyznacza kierunek całemu dziełu, czy odnajdujesz go dopiero wtedy, gdy pojedyncze utwory układają się w spójną całość?
Masz rację, i zdarzały się już oba te scenariusze. Przy moim pierwszym albumie, „In the Fields”, tytuł pojawił się dopiero na samym końcu – doskonale spinał dwa wymiary płyty: „na polu” oraz „na polu bitwy”, choć na początku w ogóle nie zakładałem, że z tych nagrań powstanie pełnoprawny album. Kompilacja „Flammenlieder” również zyskała swoją nazwę na finiszu, ponieważ wybrane na nią utwory były dla mnie po prostu jak płomienie.
Natomiast w przypadku „Notwendfeuer” czy „Verlorene Welt” koncepcja była jasna od samego początku i od razu wiedzieliśmy, dokąd zaprowadzi nas ta podróż. Pojęcie Notwendfeuer zaczerpnąłem z jednego z wcześniejszych tekstów, a „Verlorene Welt” stanowiło dopełnienie płyty „Welt in Flammen” z początku tysiąclecia. Swoją drogą, tytuł kolejnego albumu jest już także wybrany.
Wierność minimalistycznej formie
Darkwood nigdy nie sprawiał wrażenia zespołu, który podąża za modą. Nawet dziś, gdy wielu twórców szuka nowych środków wyrazu i odchodzi od klasycznej estetyki neofolku, pozostajesz wierny minimalistycznej formie – akustycznym gitarom, powściągliwym aranżacjom i tej szczególnej atmosferze, która od lat wyróżnia Twój projekt. Czy ta forma wciąż najpełniej wyraża to, co chcesz przekazać, i czy taka artystyczna niezależność wymaga dziś więcej odwagi niż dwadzieścia lat temu?
To prawda, a zarazem coś dość osobliwego. Prywatnie słucham bardzo dużo nowoczesnej muzyki, jednak we własnej twórczości kluczowe pozostają dla mnie kompozycja, przekaz i melancholijny nastrój. To, że moje utwory zachowują tak minimalistyczny charakter, wynika z przekonania, że mniej często znaczy więcej. Na przestrzeni lat w brzmieniu pojawiły się bas, instrumenty klawiszowe, skrzypce, a nawet perkusja, ale bardzo często zdarza się, że usuwam z gotowego nagrania już zarejestrowane ścieżki, bo wydają mi się zbyt banalne. Ponieważ piosenki niemal zawsze rodzą się na gitarze akustycznej, jest ona obecna prawie wszędzie – a bywa, że utwór jest w pełni kompletny już w samym jej towarzystwie.
Najważniejsze jest to, by muzyka niosła emocje i pozwalała wybrzmieć słowom. Podkładanie bębnów czy pętli perkusyjnych tylko po to, by utwór stał się bardziej taneczny, albo doklejanie solówki na gitarze elektrycznej wyłącznie dla efektu byłoby absurdem – choć potrafię grać na obu tych instrumentach i zdarzało mi się ich używać, gdy faktycznie służyły kompozycji. Czy potrzeba dziś do tego odwagi? Zarówno dawniej, jak i dziś trzeba mieć po prostu odwagę robić to, co uważa się za słuszne, i tak, jak dyktuje wewnętrzne przekonanie. Jeśli tworzysz z autentyczną wiarą w to, co robisz, muzyka zawsze znajdzie swój oddźwięk.
Za letnią chmurą kryje się słońce
Przez wszystkie albumy Darkwood przewijają się te same motywy: pamięć, natura, historia, melancholia, ojczyzna i przemijanie. Czy masz poczucie, że od początku istnienia zespołu opowiadasz w gruncie rzeczy tę samą historię – tyle że z perspektywy człowieka, którego spojrzenie dojrzewa z każdą kolejną płytą?
Takie poczucie rzeczywiście czasem się pojawia, a wraz z nim lęk przed powtarzalnością i popadnięciem w banał. W takich chwilach – nawiązując do poprzedniego pytania – niewłaściwą drogą jest dokładanie kolejnych instrumentów, nowej technologii, wtyczek i kompresorów tylko po to, by brzmieć bardziej współcześnie i łatwiej wpadać w ucho. Wtedy trzeba się zatrzymać, wsłuchać w siebie, zmierzyć z przeszłością, wyjaśnić niedopowiedzenia, zakwestionować własne decyzje, przyznać się do błędów, poszukać nowych celów, wyruszyć w nowe miejsca i spotkać nowych ludzi.
Wtedy dzieje się dokładnie to, o czym mówisz: zmienia się perspektywa. Powstaje kompozycja o podobnym duchu, ale na dojrzalszym poziomie, albo ten sam temat prowadzi do zupełnie innego wniosku, ubranego w nową formę. Dlatego zawsze jest to moja własna opowieść – lub historia ludzi, którzy mnie otaczają czy otaczali – widziana jednak z innego punktu widzenia. Nawet wybierając wiersze do umuzycznienia, sięgam dziś po inne teksty i być może nie napisałbym już muzyki do niektórych dawnych słów, bo kiedyś czułem inaczej.
Mimo to wszystkie te utwory pozostają w naszym repertuarze, ponieważ są odbiciem mojego życia z tamtego okresu. Nie należy niszczyć obrazów ani zakazywać książek tylko dlatego, że powstały w innych czasach. Co ciekawe, w architekturze po zmianie ustroju często burzy się wszystko, co mogłoby trwać jako wspaniałe świadectwo historii – ludzie po prostu zbyt często boją się wspomnień.
W jednym z wywiadów przywołałeś słowa Hermanna Hessego: „Pieśni pełne są tęsknoty, lecz tęsknota jest ledwie letnią chmurą, za którą kryją się słońce i ufność” [tłum. JD]. Od dawna mam wrażenie, że to zdanie oddaje nie tylko istotę Darkwood, lecz także całej klasycznej sceny neofolkowej. Choć ta muzyka często bywa odbierana jako mroczna czy pesymistyczna, dla wielu jej twórców jest raczej opowieścią o pamięci, pięknie, przemijaniu i poszukiwaniu sensu niż o rozpaczy. Zgodziłbyś się z taką interpretacją?
Całkowicie! Kiedy zdarza mi się puszczać moje nagrania młodszym lub starszym osobom, które na co dzień słuchają zupełnie innej muzyki, często słyszę: „Ależ to mroczne!”. Ja określiłbym swoją muzykę raczej jako refleksyjną, może wyciszoną, ale z pewnością nie mroczną w sensie pesymizmu. Nawet w utworach takich jak „Caucasian Tales” czy „Venice”, które dotykają tematu samobójstwa, te myśli ostatecznie się rozpraszają, pozostawiając poczucie trwania lub przebłysk światła. Czasem też emocje zostają świadomie wyostrzone, by słuchacz mógł przeżyć swego rodzaju oczyszczenie. W gruncie rzeczy większość naszych pieśni opiewa jednak życie i piękno – tyle że zawsze z domieszką melancholii, bo zarówno życie, jak i piękno są z natury ulotne.
Piękno w cieniu przemijania
Dorastałam na Mazurach – w krainie, gdzie historia głęboko odcisnęła swoje piętno zarówno na krajobrazie, jak i na lokalnej tradycji. Najpiękniejszym punktem widokowym mojego rodzinnego miasta jest dawny cmentarz wojenny Jägerhöhe z lat 1914–1918, z którego roztacza się panorama trzech jezior. Właśnie tam odnajduję największy spokój i piękno. Czasem się zastanawiam: Czy piękno nie zyskuje głębi dopiero wtedy, gdy towarzyszy mu pamięć i świadomość przemijania? Jak Ty postrzegasz tę zależność?
Odczuwam to dokładnie tak samo, o czym zresztą wspomniałem już w poprzedniej odpowiedzi. Podczas cichego spaceru po cmentarzu kruchość ludzkiego istnienia staje się niezwykle namacalna. Na cmentarzu wojskowym to wrażenie jest jeszcze silniejsze, bo spoczywają tam ludzie, którzy nie odeszli śmiercią naturalną – oddali życie za wolność, za własne ideały albo za poglądy i interesy innych ludzi, których wcale nie podzielali, lecz zostali zmuszeni, by pójść na wojnę.
Zwłaszcza o tym drugim aspekcie dziś niezwykle szybko się zapomina. Często żołnierz nie ma żadnego wyboru – albo walczy, albo ginie na miejscu za niewykonanie rozkazu. Wszystko dzieli się dziś wyłącznie na czerń i biel, a dramat młodego człowieka idącego na front znika z pola widzenia. Próbowałem to kiedyś uchwycić w utworze „Little Soldier” – mówimy przecież często o osiemnasto-, dziewiętnastoletnich chłopcach, którzy jeszcze nie mieli dziewczyny albo dopiero poznali swoją pierwszą miłość, a nagle stoją z karabinem w ręku na jakiejś granicy.
Doskonale rozumiem, że właśnie w takim miejscu, przesiąkniętym historią i świadomością ulotności, człowiek uczy się jeszcze głębiej doceniać piękno i samo życie. Koniecznie muszę odwiedzić cmentarz Jägerhöhe. Dla mnie takim miejscem było pole bitwy pod Hartmannswillerkopf, które można zobaczyć w teledysku do Vieil Armand.
Wydarzenia neofolkowe, takie jak Schwarzer Herbst czy Mithras Garden, to znacznie więcej niż zwykłe koncerty. Są to przede wszystkim miejsca spotkań ludzi o podobnej wrażliwości i spojrzeniu na świat. Co sprawia, że takie festiwale są Twoim zdaniem wciąż tak ważne? Jak wspominasz Schwarzer Herbst w Löbau i czego możemy spodziewać się na Mithras Garden?
Tę listę można by poszerzyć o kilka innych mniejszych i większych festiwali we wschodnich Niemczech; pozostaje tylko życzyć sobie, by również na zachodzie kraju znów spróbowano stworzyć choć jedno czy dwa wydarzenia w duchu darkfolku, na wzór dawnego BLACK-Festival czy Lichterflug. W tym roku po raz pierwszy zagraliśmy na Schwarzer Herbst i było wspaniale – atmosfera w kościele św. Jana i tamtejsza akustyka były absolutnie wyjątkowe, a przyjęto nas niezwykle serdecznie.
Idea tego festiwalu brzmiała niczym powrót do domu, na łono rodziny – i dokładnie tak to czuliśmy. My, ludzie z tego kręgu, znamy się już od tak dawna, przeszliśmy razem wiele dróg, mierzyliśmy się z podobnymi trudnościami i ciosami losu. Z jednymi widujemy się regularnie, innych spotykamy ponownie po dwudziestu latach, ale wciąż pozostajemy w kontakcie, rozmawiamy, dzielimy się myślami, troskami i radościami.
Dopasowując się do ducha wydarzenia i samego miejsca, nie wystąpiliśmy w pełnym, festiwalowym składzie, lecz wróciliśmy do korzeni – do naszego pierwotnego brzmienia na gitarę akustyczną i wiolonczelę. Zawirowania życiowe sprawiły, że nie widziałem się z moją wiolonczelistką przez osiem lat, więc był to nie tylko wyjątkowy koncert, ale też bezcenny czas, który mogliśmy znów spędzić razem.
Co więcej, doszło do spontanicznej współpracy z Josephem Budenholzerem z Backworld, z którym na bis wykonaliśmy jeden z jego utworów. Na Mithras Garden zagramy natomiast znów w pełnym składzie koncertowym – z rozbudowanymi partiami perkusyjnymi, większą dynamiką na scenie i specjalnymi wizualizacjami w tle. Pojawi się tam również Ian Read z Fire + Ice, podobnie jak na Sun Set Forever, a na scenie wesprze go nasza skrzypaczka. Bardzo się cieszymy i do zobaczenia w Zwickau!
Dziękuję za piękną rozmowę. Do zobaczenia!
DARKWOOD: http://www.darkwood.de
http://www.facebook.com/Darkwoodofficial
